Ұлттық рух, адамгершілік және философиялық тереңдік — Шаханов поэзиясының өзегі

Мұхтар Шаханов (1942–2026) — қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі, ақын, қоғам қайраткері. Ол 1942 жылдың 2 шілдесінде Оңтүстік Қазақстан облысы, Ленгір ауданына қарасты Қасқасу ауылында дүниеге келген.

Алғашқы білімін ауылында алып, кейін Шымкент педагогикалық институтын 1969 жылы тәмамдады. Еңбек жолын журналистика саласында бастап, “Оңтүстік Қазақстан” (1960–1965) және “Лениншіл жас” (1965–1970) газеттерінде қызмет атқарды. Сонымен қатар республикалық теледидар мен радио редакцияларында (1971–1975) жұмыс істеді.

1976 жылдан бастап Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі мемлекеттік комитетінде бөлім бастығы болды. Ақынның алғашқы “Сырдария” атты өлеңі 1959 жылы жарық көріп, әдебиет әлеміндегі қадамын айқындады. Ал тұңғыш жыр жинағы “Бақыт” 1966 жылы басылып шықты.

Мұхтар Шахановтың шығармашылығы терең философиялық ойларымен ерекшеленеді. Оның “Балладалар” (1968), “Ай туып келеді” (1970), “Қырандар төбеге қонбайды” (1974), “Сенім патшалығы” (1976) сияқты кітаптары оқырман қауымның жоғары бағасына ие болды. Ақынның “Махаббат заңы” атты поэзиялық спектаклі 1974 жылы республикалық театр сахнасында қойылып, ерекше ықыласқа бөленді.

Сонымен қатар ол көптеген танымал ән мәтіндерінің авторы. “Жұбайлар жыры”, “Туған күн кешінде”, “Гүл дәурен”, “Мен саған ғашық едім” сияқты әндердің сөзін де, әуенін де өзі жазып, өнердегі көпқырлылығын дәлелдеді.

Қоғамдық қызметте де белсенді болған Мұхтар Шаханов 1972 жылы Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығына ие болды. Ол Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы, республикалық “Жалын” журналының бас редакторы қызметтерін атқарды. Сонымен қатар КСРО халық депутаты, КСРО Жоғарғы Кеңесінің мүшесі және Қазақстан Республикасының халық депутаты ретінде ел өміріне араласты.

Мұхтар Шахановтың шығармашылық мұрасы қазақ әдебиетінде маңызды орын алады. Оның поэзиясы ұлттық рух, адамгершілік және философиялық тереңдік арқылы оқырман жүрегіне жол тапты.